Оюу толгой

Оюу толгой

Вебсайт руу зочлох

Оюу толгой нь сүүлийн хэдэн арван жилд хийгдсэн зэс, алт олборлолтын хамгийн гайхалтай бүтээн байгуулалтуудын нэг юм. Одоогоор илрээд буй нөөцөөрөө Оюу толгой дэлхийн хамгийн том зэс-алтны ордын нэгд тооцогдож байна. Тус төсөл Монгол Улсын хөгжилд томоохон хувь нэмэр оруулна.

Монголын Өмнийн Говьд, нийслэл Улаанбаатар хотоос өмнө зүгт 550 км, Монгол-Хятадын хилээс хойш 80 км зайд орших Оюу толгойн уурхайг Монгол Улсын Засгийн газар (34%) болон Туркойз Хилл Ресурс (66%, тус компанийн 51%-ийг Рио Тинто эзэмшдэг) хамтран эзэмшдэг. Рио Тинто групп 2010 оноос Оюу толгой төслийн үйл ажиллагааг эрхлэн явуулж байна.

Хэдэн арван дамнан үргэлжилсэн их хайгуул, өрөмдлөгийн эцэст 2001 онд Оюу толгой ордын анхны томоохон нөөцийг илрүүлсэн байдаг. Хайгуул өнөө ч үргэлжилсээр байгаа бөгөөд одоогоор тогтоогдоод буй нөөцийг түшиглэн Оюу толгой 50 гаруй жил ажиллах тооцоо бий.

Оюу толгойн ордоос олборлосон хүдрийг уурхай дээр баяжуулж, зэсийн баяжмал үйлдвэрлэж байна. Энэхүү баяжмал нь ойролцоогоор 25-30 хувийн зэс, мөн багахан хэмжээний алт, мөнгө болон бусад металл агуулдаг.

2013 оны 7 дугаар сараас эхлэн зэсийн баяжмалыг авто тээврээр олон улсын хэрэглэгчдэд, голдуу хөрш Хятад улсын хэрэглэгчдэд экспортлох болсон. 2015 оны 12 дугаар сарын байдлаар нийт экспортод гаргасан зэсийн баяжмалын хэмжээ 1,5 сая тоннд хүрчээ.

Өнөөг хүртэл Оюу толгойд ил уурхайгаас олборлосон хүдрээс зэсийн баяжмал үйлдвэрлэж байна. Гэвч Оюу толгойн нийт нөөцийн дийлэнх буюу 80 хувь нь газрын гүнд оршиж буй. Энэхүү нөөцөд хүрч олборлохын тулд 1,300 метрийн гүнд хүдэр олборлох далд уурхайн аргачлалыг ашиглана.

2015 оны 5 дугаар сард Оюу толгойн хувь нийлүүлэгчид болох Рио Тинто, Туркойз Хилл Ресурс болон Монгол Улсын Засгийн газар Оюу толгойн Гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын гэрээг баталснаар хоёрдугаар шатны бүтээн байгуулалтыг эхлүүлэх боломж бүрдсэн.

Улмаар тухайн оны 12 дугаар сард Төслийн санхүүжилтийн багцыг олон улсын банк, санхүүгийн 20 байгууллагатай хамтран баталсан билээ. Эхний 4.4 тэрбум ам.долларын санхүүжилтээр газрын гүнд нийт 200 гаруй км хонгил барих юм. Компанийн Төлөөлөн Удирдах Зөвлөл баталснаар хоёрдугаар шатны бүтээн байгуулалт 2016 онд эхэлнэ.

Монгол Улсын хөгжил дэвшилд хувь нэмэр оруулах нь

Оюу толгой шиг өргөн цар хүрээнд үйл ажиллагаа явуулах бизнес аюулгүй ажиллагааг хангасан, өрсөлдөх чадвартай байх нь Монгол Улсын хөгжил, монголчуудын цэцэглэн хөгжилтөд хувь нэмэр оруулах боломжийг нээнэ.

2010 оноос 2015 оны эцэс хүртэл хүртэлх хугацаанд Оюу толгой компани ажиллагсдын цалин, дотоодын худалдан авалт, татвар болон Засгийн газарт төлсөн бусад төлбөр хэлбэрээр нийт 5,4 тэрбум ам.долларыг Монгол Улсад зарцуулаад байна.

2015 оны эцэст Оюу толгойн нийт ажиллах хүчний 95%-ийг монгол ажилчид бүрдүүлж буй нь уурхайн үйл ажиллагааны шатанд биелүүлэхээр амласан 90%-ийн босгыг хэдийн давжээ.

Төслийн шууд бус үр нөлөө ч асар их юм. 2015 онд Оюу толгой Монгол Улсын иргэдийн эзэмшлийн нийт 630 аж ахуйн нэгжээс худалдан авалт хийсэн нь тухайн жилийн үйл ажиллагааны зардлын талаас илүүг эзэлж байна.

Оюу толгой томоохон хувь нэмэр оруулж буй өөр нэгэн салбар бол боловсролын салбар билээ. 2010 оны 6 дугаар сард Оюу толгой компани Монгол Улсын Боловсрол, Соёл, Шинжлэх Ухааны Яамтай мэргэжлийн сургалтын салбарт хамтран ажиллах Харилцан ойлголцлын санамж бичигт гарын үсэг зурсан. Энэхүү хамтын ажиллагааны хүрээнд дотоодын боловсон хүчин бэлтгэх, мэргэжлийн сургалтын системийг сайжруулах хөтөлбөрт нийт 126 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийхээр амлажээ.

Санамж бичгийн хүрээнд Оюу толгой мэргэжлийн сургалт, үйлдвэрлэлийн төвүүд барьж шинэчлэхэд хөрөнгө оруулж, 1200 багшийг сургалтад хамруулж, хэдэн зуун монгол залуусыг дотоодын болон олон улсын тэтгэлэгт хөтөлбөрт хамруулжээ.

Өмнийн говийн хөгжлийг дэмжих нь

Өмнөговь аймаг нь өргөн уудам газар нутагтай, хүн ард нь олон зууны туршид нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэн амьдарч ирсэн, сийрэг суурьшилтай нутаг билээ.  

Уурхайн бүтээн байгуулалттай зэрэгцэн бүс нутгийн тогтвортой хөгжлийг дэмжих шинэ боломжууд нээгдэж, эдийн засгийг төрөлжүүлэх хөшүүрэг бүрдэж байна.

Оюу толгойн зүгээс уурхайд хамгийн ойр орших Ханбогд сумын иргэд болон нутгийн захиргаатай хөгжлийн төлөө нягт хамтран ажиллаж байна. Энэхүү хамтын ажиллагааны дүнд Ханбогд сумын иргэдийг цахилгаан эрчим хүч, боловсрол, эрүүл мэндийн чанартай үйлчилгээний байгууламжтай болгох, орон нутгийн зам барих, нийгмийн бусад суурь үйлчилгээг сайжруулах чиглэлд олон төсөл хэрэгжжээ. Ойрын үед ундны цэвэр ус болон хог хаягдлын менежментийн шинэ байгууламжууд мөн ашиглалтад орох юм.

2015 онд Оюу толгой компани Ханбогд болон бусад сумдтай Хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулан, ирэх жилүүдэд уурхайн зүгээс орон нутгийн хөгжилд оруулах хувь нэмрийг баталгаажуулсан. Энэхүү гэрээгээр орон нутгийн хөгжилд зориулан жил тутам 5 сая ам.долларыг хуваарилахын зэрэгцээ Оюу толгой төслөөс орон нутгийн иргэдэд урт хугацаанд тогтвортой үр шим хүртээхийн тулд түншлэгч талууд хэрхэн хамтран ажиллахыг тогтоожээ.

Байгаль орчноо хамгаалах нь

Малчин ард иргэд, зэрлэг амьтдын суурьшил нутагтай ойр, Өмнийн говийн өвөрмөц экосистем бүхий эмзэг, үнэт байгальд Оюу толгой үйл ажиллагаа явуулж байна. Оюу толгой нь Рио Тинтогийн байгаль орчныг хамгаалах дэлхийн түвшний стандартыг мөрдөж ажилладаг бөгөөд орон нутгийн байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бүх талаар бууруулах, багасгах зорилт тавин ажилладаг.

Оюу толгой нь дэлхийн ижил төстэй бусад уурхайтай харьцуулахад ус хамгийн бага ашигладаг байхаар төлөвлөгдсөн. 2015 онд нэг тонн хүдэр боловсруулахад 0,44 шоо дөрвөлжин метр ус зарцуулсан нь бусад зэсийн уурхайн усны хэрэглээний талд ч хүрэхгүй байгаа юм. Уурхайн үйл ажиллагаанд өмнө нь нээгдээгүй байсан, гүний усыг ашиглаж байгаа бөгөөд 2015 онд нийт ашигласан усны 85,5 хувийг дахин боловсруулж хэрэглэжээ.

Түүнчлэн олон улсын төрийн бус байгууллагуудтай хамтран ажиллах замаар уурхайн талбайн эргэн тойрны биологийн олон янз байдалд эерэг нөлөөлөл үзүүлэх зорилт тавин ажилладаг. Оюу толгой нь уурхайн үйл ажиллагааг зохицуулдаг Монгол Улсын 70 гаруй хууль тогтоомж, журам стандартыг даган мөрдөж, байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллөө уурхай ажиллах хугацаанд болон түүнээс цааших хэтийн ирээдүйд ч хянуур удирдаж ажиллана.

Эрдэс баялгаас эрдэм мэдлэг, ур чадвар, үнэт зүйлс бүтээлцэх нь

Оюу толгой бол дэлхийн зэсийн салбарт өндөр ач холбогдолтой, хэдэн үе дамнан үргэлжлэх төсөл учраас бид алсыг харсан, холч бүтээн байгуулалт хийж байна. Гүний уурхайн бүтээн байгуулалт хийгдсэнээр бизнесийн урт хугацааны, гэрэлт ирээдүй нээгдэх юм.

Төслийн түншлэгч болон оролцогч талууд Оюу толгойн “Эрдэс баялгаас эрдэм мэдлэг, ур чадвар, үнэт зүйлс бүтээлцэх” алсын харааг чиглэл болгон, Монгол Улсын хөгжил цэцэглэлтэд хувь нэмэр оруулах, аюулгүй ажиллагааг хангасан, дэлхийн тавцанд өрсөлдөх чадвартай зэсийн бизнес бүтээхийг зорьж ажиллаж байна.

 

Хэвлэл мэдээллийн алба
Эрдэнийн Лхагва
Утас: +976-11-331880 (дотуур утас: 8447)
LkhagvaE@ot.mn

“Оюу толгой” ХХК
Улаанбаатар - 14240,
Сүхбаатар дүүрэг,
Чингисийн өргөн чөлөө - 15,
“Моннис” цамхаг
Утас: +976-11-331880
online@ot.mn